NHỮNG LƯU Ý KHI VẬN HÀNH XE CẨU: CẨM NANG AN TOÀN CHO TÀI XẾ MỚI

Vận hành xe cẩu là kỹ năng đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối từ khâu kiểm tra, ra chân chống đến thao tác nâng hạ để đảm bảo an toàn cho người và tài sản. Bài viết này sẽ cung cấp hướng dẫn chi tiết từng bước và các nguyên tắc quan trọng nhất giúp tài xế mới tự tin làm chủ thiết bị và xử lý công việc hiệu quả.

>> Xem thêm cách vận hành xe sàn trượt

Vận hành xe cẩu đúng kỹ thuật giúp đảm bảo an toàn và hiệu suất công việc.

KIỂM TRA KỸ THUẬT TRƯỚC KHI VẬN HÀNH

Trước khi khởi động máy, một thao tác bắt buộc trong quy trình vận hành xe cẩu là kiểm tra tổng thể. Đừng bao giờ bỏ qua bước này dù bạn đang vội đến đâu.

• Kiểm tra ngoại quan: Quan sát lốp xe, đèn chiếu sáng, đèn tín hiệu, và các bộ phận bu lông, ốc vít xem có dấu hiệu lỏng lẻo hay hư hỏng không.
• Hệ thống thủy lực: Kiểm tra mức dầu thủy lực, các đường ống dẫn xem có bị rò rỉ (xì nhớt) không. Đảm bảo áp suất dầu ổn định.
• Cáp và móc cẩu: Dây cáp không được xoắn, không bị đứt bề mặt quá tiêu chuẩn cho phép (thường là 10%). Móc cẩu phải có chốt an toàn (lưỡi gà) hoạt động tốt.
• Địa hình đỗ xe: Đảm bảo nền đất nơi xe đỗ phải bằng phẳng, cứng chắc. Nếu đất mềm, bắt buộc phải sử dụng các tấm kê (gỗ, thép) dưới chân chống để tránh lật xe.

QUY TRÌNH VẬN HÀNH XE CẨU CƠ BẢN

Để vận hành xe cẩu trơn tru, người mới cần tuân thủ trình tự sau:

Bước 1: Khởi động và bật bộ trích công suất (PTO)

Khi xe đã nổ máy, đạp hết chân côn và bật công tắc PTO (còn gọi là cóc ben). Nhả côn từ từ để bộ bơm thủy lực hoạt động. Lưu ý: Tuyệt đối không đóng PTO khi xe đang chạy hoặc chưa cắt côn hoàn toàn.

Bật công tắc PTO (cóc ben) kết hợp đạp chân côn là thao tác đầu tiên để kích hoạt hệ thống thủy lực cho cẩu.

Bước 2: Ra chân chống (Chân tú)

Đây là bước quan trọng nhất để giữ thăng bằng cho xe.

• Ra chân chống tối đa chiều ngang nếu điều kiện bãi cho phép.
• Hạ chân chống xuống cho đến khi lốp xe vừa tách khỏi mặt đất hoặc giảm tải trọng lên lốp, đảm bảo thân xe cân bằng (kiểm tra bằng thước thủy trên xe).

Hệ thống chân chống (chân tú) ở trạng thái thu gọn.

Bước 3: Thao tác cẩu hàng

Thực hiện các thao tác: Nâng/hạ cần, ra/vào cần, quay toa và tời hàng một cách nhịp nhàng.

• Nâng tải: Nâng hàng lên cách mặt đất khoảng 20-30cm rồi dừng lại. Lúc này, hãy kiểm tra độ ổn định của dây buộc và độ cân bằng của xe. Nếu ổn định mới tiếp tục nâng.
• Di chuyển: Quay cần chậm rãi, tránh giật cục gây lắc hàng nguy hiểm.

Nắm vững chức năng từng tay trang điều khiển để thao tác nhịp nhàng.

NHỮNG NGUYÊN TẮC CẦN LƯU Ý KHI VẬN HÀNH

Trong cách vận hành xe cẩu an toàn, có những điều cấm kỵ mà tài xế mới phải khắc cốt ghi tâm:

Tuân thủ tuyệt đối biểu đồ tải

Mỗi chiếc xe đều có một giới hạn tải trọng khác nhau tùy theo tầm vươn của cần.

• Không cẩu quá tải: Tải trọng nâng cho phép sẽ giảm dần khi bạn vươn cần ra xa.
• Ví dụ thực tế: Đối với các dòng xe tải trọng lớn như xe cẩu thùng 8 tấn (điển hình là ISUZU FVM1500), dù xe có khả năng chịu tải rất tốt nhờ khung gầm chắc chắn, nhưng nếu bạn vươn cần tối đa (hết tầm với ở 19,6m) mà vẫn cố nâng vật nặng 8 tấn thì nguy cơ lật xe hoặc gãy cần là cực kỳ cao. Hãy luôn nhìn biểu đồ dán trên thân cẩu trước khi nâng.

Tuyệt đối tuân thủ biểu đồ tải trọng để tránh gãy cần

Không cẩu xiên, kéo lê tải

Cần trục được thiết kế để nâng thẳng đứng. Việc kéo lê vật nặng trên mặt đất hoặc cẩu xiên sẽ tạo ra lực ngang làm cong cần, hỏng cáp và dễ gây lật xe.

An toàn điện và vùng nguy hiểm

• Tuyệt đối không: Cho phép bất kỳ ai đứng trong bán kính quay của cẩu hoặc đứng dưới vật đang nâng.
• Chú ý an toàn điện: Giữ khoảng cách an toàn với đường dây điện cao thế. Rất nhiều tai nạn thương tâm xảy ra do cần cẩu va chạm hoặc phóng điện từ đường dây.

QUY TRÌNH KẾT THÚC VÀ BẢO DƯỠNG NHANH

Sau khi hoàn thành công việc, một người vận hành chuyên nghiệp cần thực hiện đúng quy trình thu xe để bảo vệ thiết bị:

1. Thu cần và móc: Thu hết các đốt cần vào trong, đưa móc cẩu về vị trí neo giữ cố định để tránh va đập khi xe di chuyển.
2. Thu chân chống: Thu chân chống lên cao hết mức và đóng chốt khóa an toàn (nếu có).
3. Ngắt PTO: Đạp côn và tắt công tắc PTO trước khi tắt máy xe.
4. Vệ sinh sơ bộ: Kiểm tra lại xem có rác, đất đá mắc vào hệ thống thủy lực hay không.

Thành thạo vận hành xe cẩu là một quá trình tích lũy lâu dài, nhưng sự cẩn trọng và tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc an toàn chính là nền tảng quan trọng nhất để bảo vệ chính mình và tài sản. Hy vọng những chia sẻ trên sẽ là hành trang hữu ích giúp các bác tài mới vững tin hơn trên mọi hành trình.

Bên cạnh kỹ năng của người lái, việc sở hữu một chiếc xe nền chất lượng và hệ thống cẩu ổn định cũng quyết định rất lớn đến hiệu suất công việc. Nếu Quý khách hàng cần tư vấn chuyên sâu về kỹ thuật vận hành hoặc quan tâm đến các dòng xe cẩu thùng 8 tấn Isuzu, hãy liên hệ ngay với ISUZU Tây Bắc Sài Gòn qua Hotline 0767 000 333 hoặc Zalo để được đội ngũ chuyên gia hỗ trợ nhanh nhất!